featured

Maymun Çiçeği virüsü nedir?

COVID-19 pandemisinin etkileri henüz tam anlamıyla atlatılamamışken, Türkiye de dahil dünyanın muhtelif yerlerinde görülen Maymun Çiçeği virüsü endişelere sebep oldu. Peki Maymun Çiçeği (Monkeypox) virüsü nedir ve nasıl bir hastalıktır? Virüs nereden ve nasıl bulaşır? Belirtileri neler? Öldürücü mü? Hastalık nasıl teşhis edilip tedavi edilir? Virüsten nasıl korunulur? İşte tüm dünyada endişelere sebep virüsle ilgili dört gözle beklenen bütün soruların cevapları:

Maymun Çiçeği virüsü nedir?

Maymun Çiçeği, klinik yönden daha azca şiddetli, geçmişte çiçek hastalarında görülenlere benzer semptomları taşıyan ortopoksvirus genusuna ait bir DNA virüsüdür. Monkeypox olarak da bilinen bu virüs, hayvanlardan insanlara (zoonotik) bulaşabiliyor.

Maymun Çiçeği virüsü ne zaman çıktı?

Hastalık ilk olarak 1958’de araştırma için tutulan maymun kolonilerinde çiçek hastalığı benzeri iki salgının görülmesiyle ortaya çıkarıldı. Afrika kemirgenleri ve insan olmayan primatlar (maymunlar benzer biçimde) virüsü barındırabiliyor ve insanları enfekte edebiliyor. İnsanlarda ilk maymun çiçeği olayı ise 1970 senesinde görüldü. O zamandan bu yana bazı Orta ve Batı Afrika ülkelerindeki insanlarda bu virüse rastlandı. 2022 salgınından önce Afrika dışında insanlarda görülen neredeyse bütün vakalar hastalığın yaygın olarak görüldüğü ülkelere hayvanlar vasıtasıyla meydana getirilen uluslararası seyahatlerle bağlantılıydı.

  • Maymun Çiçeği virüsü mikroskop görüntüsü
  • Maymun Çiçeği virüsü nasıl bulaşır?
  • Virüs kaynaklı kızarıklık, cilt döküntüsü, kabuk bağlamış yara yada vücut sıvıları ile doğrudan i·lişki
  • Yüz yüze ilişki, sarılma, öpüşme, seks şeklinde yakın fiziksel i·lişki
  • Yaranın değdiği veya vücut sıvısının geçtiği eşyalara (kıyafet, çarşaf şeklinde) dokunma
  • Hamilelere plasenta yöntemiyle
  • İyi pişmeden etlerin yenilmesi

Maymun Çiçeği enfeksiyonu, semptomların başladığı andan cilt kızarıklığı, döküntü tamamen iyileşene ve yeni bir cilt tabakası oluşana kadar yayılabilir. Maymun Çiçeği salgını tipik olarak 2-4 hafta sürüyor. Hastalık semptomları olmayan kişilerin virüsü başkasına bulaştırması mümkün değil. Virüsün şu anda meni yada vajinal sıvılar yöntemiyle yayılıp yayılmadığı ise bilinmezliğini koruyor.

Maymun Çiçeği hastalığının alemet ve bulguları neler?

  • Ateş
  • Baş ağrısı
  • Kas ağrıları ve sırt ağrısı
  • Şişmiş lenf düğümleri
  • Titreme
  • Tükenmişlik

Yüzde, ağız arasında ve eller, ayaklar, göğüs, eşeysel organlar yada anüs gibi vücudun öteki yerlerinde görülen sivilce veya kabarıklık şeklinde görünen döküntü
Monkeypox virüsü, çiçek hastalığıyla aynı virüs ailesinin bir parçası. Maymun Çiçeği hastalığı semptomları çiçek hastalığı semptomlarına benzer ancak daha hafiftir. Hastalık tipik olarak 2-4 hafta süre gelir. Bazı insanoğlu önce kızarıklık, arkasından öteki semptomları yaşarken, bazıları sadece kızarıklık yaşar.

Maymun Çiçeği virüs hastalığı nasıl tedavi edilir?

Maymun Çiçeği virüsü enfeksiyonları için özel bir tedavi yok. Peki, Maymun Çiçeği nasıl geçer? Maymun Çiçeği ve çiçek hastalığı virüsleri genetik olarak benzer; bu, çiçek hastalığına karşı koruma sağlamak için geliştirilen antiviral ilaçlar ve aşıların bu virüsü önlemek ve tedavi etmek için kullanabileceği anlamına geliyor. Tekovirimat (TPOXX) gibi antiviraller, bağışıklık sistemi zayıflamış hastalar şeklinde ciddi şekilde hastalanma olasılığı daha yüksek kişiler için öneriliyor.

Maymun Çiçeği ölümcül mü?

Batı Afrika türü enfeksiyonları nadiren de olsa ölümcüldür. Hastaların %99’undan fazlasının hayatta kalması muhtemeldir. Bununla birlikte cılız bağışıklık sistemi olan kişiler, 8 yaş altı çocuklar, egzama hastalığı olanlar, hamile ve emziren kişilerin ciddi biçimde hastalanma veya ölme riski daha yüksek olabiliyor. Son zamanlarda Maymun Çiçeği ölüm payı % 3 – %6 civarındadır.

Maymun Çiçeği virüsünden iyi mi korunulur?

  • Maymun çiçeği virüsünün neden olduğu deri döküntüleriyle yakın temastan kaçının.
  • Virüse enfekte olan bireyin kızarıklıklarına yada kabuklarına dokunmayın.
  • Virüs bulaşan olan biriyle öpüşmeyin, sarılmayın, kucaklaşmayın yada yakın temasa girmeyin.
  • Yemek kaplarını yada bardakları paylaşmayın.
  • Hasta ferdin yatak takımlarına, havlularına veya giysilerine ellemeyin yada dokunmayın.
  • Özellikle hasta insanlarla temastan sonra ellerinizi sık sık sabun ve suyla sudan geçirin veya alkol bazlı el dezenfektanı kullanın.
  • Genellikle kemirgenler ve primatlar olmak üzere virüsü yürüyerek hayvanlarla temastan kaçının.

Bu hastalığa yakalanan bir şahıs kesinlikle evde izole edilmelidir. Aktif döküntüleri yada başka semptomları varsa olası olduğunca aile üyeleri ve evcil hayvanlardan ayrı bir odada veya alanda olmalıdır.

Maymun Çiçeği hastalığı nasıl teşhis edilir?

Cilt döküntüsü olan her hastaya derhal Maymun Çiçeği tanısı koyulması doğru değil. Su çiçeği, kızamık, cilt enfeksiyonları, uyuz, sifiliz ve ilaca bağlı alerji şeklinde başka bir döküntü hastalığı da olabilir. PCR, doğruluğu ve duyarlılığı göz önüne alındığında tercih edilen bir laboratuvar testidir. Bunun için en uygun teşhis örnekleri cilt lezyonlarından – üst kısım yada veziküllerden ve püstüllerden gelen sıvıdan ve kuru kabuklardan elde edilir. Mümkün olduğunda biyopsi bir seçenektir. Orthopoxvirüsler serolojik olarak çapraz reaktif olduğu için antijen ve antikor saptama şekilleri bu hastalığa has doğrulama sağlamaz. Bu nendenle kaynakların sınırlı olduğu durumlarda tanı veya olay incelemesi için seroloji ve antijen saptama şekilleri önerilmez.

Maymun Çiçeği aşısı var mı?

Çiçek hastalığına karşı aşılamanın hastalığı önlemede %85 oranında etken olduğu birkaç gözlemsel çalışmayla kanıtlanmış. Dolayısıyla evvelde çiçek aşısı olmuş biri hastalığı daha hafifçe atlatabilir. Şu anda ilk (birinci nesil) çiçek aşıları artık yapılmıyor. Bazı laboratuvar mensupları veya esenlik çalışanları, çalışmış oldukları yerde ortopoks virüslerine maruz kalmaları durumunda korunmaları için daha yeni çiçek aşısı alabiliyor. Oynanmış atenüe aşı virüsüne dayanan daha yeni bir aşının (iki dozlu) 2019 yılında Maymun Çiçeği hastalığını önlemek için onaylandığı biliniyor.

Maymun Çiçeği virüsüyle çiçek hastalığı içinde nasıl bir ilişki vardır?

Monkeypox virüsü çiçek hastalığı ile aynı virüs ailesinin bir parçası. Maymun Çiçeği hastalığına yakalananlar geçmişte çiçek hastalarında görülen semptomların benzerlerini taşıyor. Çiçek hastalığından değişik olarak daha hafif geçiriliyor, ölümcül vakalar oldukca daha ender görülüyor.

Maymun Çiçeği hastalığı Türkiye’de ne zaman çıktı?

Türkiye’de ilk Maymun Çiçeği olayı 30 Haziran 2022’de görüldü. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın açıklamasına bakılırsa, vatanımızda bir kişide vvirüs tespit edildi.

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
Maymun Çiçeği virüsü nedir?
Uygulamayı Yükle

Uygulamayı edinerek deneyimini yükselt!

Giriş Yap

RWZONE ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!