indir-5-4

İnternetin Geleceği “Metaverse” Nedir?

Abone Ol

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Son zamanlarda “metaverse” terimini duymayanınınız yoktur. Facebook’un da dâhil olduğu birçok teknoloji devinin yatırım yapmaya başladığı bu kavram son zamanlarda çok popüler olmaya başladı. Peki, Metaverse nedir?

Metaverse terimini idrak etmek için öncelikli olarak kelimenin kendisine bakmalıyız. “meta” Yunancada “sonra, öte” anlamına gelen bir kelime. Meta kelimesi ve İngilizcedeki “Universe” kelimelerinin birleştirilmesi ile türetilen Metaverse de “evren ötesi” anlamına geliyor.

Peki, “evren ötesi” doğrusu “Metaverse” terimi ile ne kastediliyor? Yani açıklamak gerekirse Metaverse, tüm dijital dünyaların birleştirilmesiyle oluşturulan kolektif bir sanal paylaşım alanına, kısaca içinde tüm dijital dünyaların bulunduğu kurgusal evrene verilen isimdir. Birçok insana nazaran, gelecekte oluşturulacak olan bu Metaverse’e sanal gerçeklik ya da artırılmış gerçeklik yöntemiyle ulaşmak mümkün olacak.

Metaverse teriminden İlk olarak Neal Stephenson adlı yazarın Snow Crash romanında bahsedildi. Romanda gerçek insanoğluna avatarlarının bulunmuş olduğu üç boyutlu sanal bir dünyaya Metaverse ismi veriliyordu. Bunun dışında bilim kurgu dünyasında biroldukça kez, bazıları Snow Crash’ten önce,  metaverse benzeri sanal dünyalardan bahsedilmişti.

Bunun en yakın zamandaki örneği, 2018 senesinde beyazperdeye de uyarlanan Ready Player One adlı kitaptır. Bu kitapta, insanlar sanal gerçeklik kanalıyla dijital bir dünyada gerçek dünyada yaptıkları şeklinde süre geçirebiliyorlar, etkileşim kurabiliyorlardı. Metaverse’e benzer olarak gösterilebilecek bir diğer örnek de Second Life isimli oyun olabilir. İnternet tabanlı sanal bir dünyada geçen bu oyunda kendi avatarınızı oluşturabiliyor, insanlarla etkileşim kurabiliyor ve gerçek hayatta meydana getirdiğiniz şeyleri sanal olarak gerçekleştirebiliyorsunuz. İşte Metaverse’ün de bunlara benzer bir dijital evren olması planlanıyor.

Tüm dijital ortamların birleştiği sanal bir evren: Metaverse

Şu an insanlar aslına bakarsanız dijital platformlar yoluyla çevrimiçi olarak birbirleriyle bildirişim kurabiliyorlar. Sadece Metaverse fikri, insan etkileşimlerinin boyutunu bundan çok daha farklı bir yere taşımayı planlıyor. İnsanlar, Metaverse yardımıyla kendilerini, sanal gerçeklik ya da artırılmış gerçeklik yoluyla dijital bir evren içinde bulabilecek ve bu evrenin içinde kaybolabilecekler.

Sanal gerçeklik teknolojisi şu an için çoğunlukla oyunlarda kullanılıyor. Ancak Metaverse, sanal gerçekliğin ve artırılmış gerçekliğin kullanımını önemli derecede genişletecek. Doğrusu bu dijital evrende, muhtemelen üç boyutlu bir avatar yaratılarak; çalışmak, dolaşmak, oyun oynamak, konsere gitmek, alışveriş yapmak benzer biçimde birçok günlük aktiviteyi yerine getirmenin mümkün olması umut ediliyor. Sadece bu tarz şeylerin şu an için bir tek bir hayal bulunduğunu belirtmekte fayda var.

Kripto para birimlerinin de metaverse’te önemli bir yeri olduğunu söylemeden geçmemek gerek. Aslına bakarsan son aylarda artan NFT satışlarından haberiniz var ise metaverse’ün bunlarla olan bağlantısını tahmin edebilirsiniz. NFT olarak satılan biroldukça eser dijital dünyalarda korunuyor. Bu eserlerin de metaverse’te, sergilenmesi ve satılabilmesi planlanıyor. Metaverse, blockhain teknolojisi sayesinde sahip olunan herhangi bir sanal varlığı dijital evrende kullanabilme imkânını sağlayabilecek. Yani özetleyecek olursak kripto para birimleri, sanal bir ekonominin başarılı bir halde oluşmasına ve işlemesine olanak sağlayabilir.

Popüler metaverse projeleri

  • Axie Infinity (AXS)
  • Decentraland (MANA)
  • Starlink (Starl)
  • The Sandbox (SAND)
  • Aavegotchi (GHST)
  • Ufo Gaming (UFO)

Niçin bu kadar popüler oldu?

Sanal dünyalar ile ilgili her sene bazı yeni trendler ortaya çıksa da kısa bir süre sonra bunlar unutuluyor. Sadece Metaverse kavramı ile ilgili bunu söylemek doğru olmaz.

Bunun ana sebeplerinden biri, birçok dev teknoloji şirketinin bu konuda duyduğu heyecan. Bu şirketler, eğer her şey beklendiği şeklinde giderse ve insanoğlu zamanlarını bu ‘alternatif evrende’ geçirmeye başlarsa diye geride kalmak istemiyor ve yeni yatırımlar yapıyor.

Facebook da buna yatırım yapan şirketlerin başında yer alıyor ve Metaverse için şunları söylüyor: “Metaverse, sizinle aynı fizyolojik alanda olmayan insanlarla bir şeyler oluşturabileceğiniz, etkileşim kurabileceğiniz, keşfedebileceğiniz bir takım sanal alan.”

Şirket, bu konudaki yatırımlarına 2014 senesinde sanal gerçeklik teknolojisi üreticisi Oculus’u 2 milyar dolara satın alarak başlamıştı. Geçtiğimiz aylarda da “Horizontal Workrooms” isimli sanal ofislerini tanıtmıştı ve iş dünyasının Metaverse’e taşınabilmesi Konusunda önemli bir adım atmıştı. Ayrıca Facebook, geçtiğimiz günlerde Metaverse inşası için 10.000 Avrupalı çalışan alacağını ve şirketin isminin Metaverse’e uygun bir halde değiştireceğini duyurmuştu: “Metaverse’ün yeni toplumsal, ekonomik, yaratıcı fırsatların önünü açma potansiyeli bulunuyor. Avrupalılar da bunu başlatan insanoğlu olacak.”

Dev şirketin kurucusu Mark Zuckerberg de geçtiğimiz temmuz ayında Facebook bir Metaverse şirketi olmasını istediğini belirtmişti. Zuckerberg ayrıca, “Metaverse, insanlarla etkileşim kurabileceğiniz sanal bir ortam. Bunun mobil internetin geleceği olacağını düşünüyoruz.” ifadelerini sözlerine eklemişti.

Facebook haricinde başka şirketler de Metaverse konusuna oldukca ilgili. Fortnite’ın geliştiricisi olan Epic Games’in CEO’su Tim Sweeney de uzun zamandır bu konu hakkında hevesini dile getiriyordu: “İnsanlar Metaverse kanalıyla birlikte oyun oynayabilecek, Netflix’ten film, dizi izleyebilecekler. Gerçek dünyaya çok benzer olacak.”

Fortnite, Roblox şeklinde oyunlar tam olarak Metaverse sayılmasa da bu kavrama uygun ögeleri barındırıyor. Fortnite son yıllarda ürün yelpazesini genişletmiş, oyun içinde marka etkinliklerine yer vermeye başlamıştı. Hatta ünlü rapçi Travis Scott’ın sanal bir konseri de Fortnite üzerinden gerçekleştirilmişti. Roblox da binlerce oyunun geniş bir ekosisteme bağlı olduğu bir platform. Burada oyunlar yaratılabiliyor veya farklı kullanıcılar tarafınca oluşturulan oyunlar oynanabiliyor. Bu da metaverse’ün amacına benzer nitelikler barındırıyor.

Metaverse’ün son zamanlarda bu kadar popüler hâle gelmesinin bir sebebi daha var: COVID-19 pandemisi. Son bir buçuk senedir hayatlarımızı tesiri altına alan pandemi sebebiyle tamamımız evimizde kalmak zorunda kalmıştık ve her şeyi dijital olarak halletmeye başlamıştık. Dijital etkileşimin artması sebebiyle metaverse terimine duyulan ilgide büyük bir artış görülmeye başladı.

“İnternetin geleceği”

Metaverse’ün yalnızca oyunlar için olan bir evren olmayacağını, birçok işlevi yerine getirebileceğiniz bir sanal evren bulunduğunu söylemiştik. Teknoloji endüstrisinin önde gelen figürleri de oyunlar dışında coşku duydukları biroldukça şeyin bulunduğunu söylüyorlar. Bu adlar metaverse’ün, gerçek zamanlı 3d grafiklere, kişiselleştirilmiş avatarlara, basmakalıp oyunlardan ziyade daha hedef odaklı sosyal etkileşimlere, insanlara ait sanal ortamların oluşturulabilmesine ve insanlara para kazandıran bir ekonomik sisteme sahip olmasını istiyorlar.

Kısacası metaverse, hayal edebileceğiniz çoğu şeyin sanal bir evrende yer almasını sağlayabilecek. Tim Sweeney, Mark Zuckerberg gibi insanlar da bu büyük veri tabanının sadece bir parçasını inşa ettiklerini belirtiyorlar. Bunu günümüzdeki web gibi düşünebilirsiniz. Uzmanlara bakılırsa akıllı telefonlar 1980’li yıllardaki cep telefonlarına kıyasla her neyse, metaverse de şu anın sanal gerçeklik teknolojisi için o. Doğrusu metaverse düşünülenden çok daha geniş bir kavram.

Sonuç olarak metaverse, şu an için kulağa bilim kurgu şeklinde gelse de webin geleceği olarak tanımlanıyor. Birçok insan bu konuya şüpheyle yaklaşsa da gelecekte her şeyin yapılabileceği sanal bir evrenin var olmasının coşku verici bulunduğunu söylemek yanlış olmaz. Belki de ilerde bütün vaktimizi burada geçireceğiz veya kim bilir kim bilir bu teknoloji o denli fazla gelişecek ki metaverse’e bilinç aktarımı şeklinde durumlar söz konusu olacak. Bunların olup olmayacağını zamanla göreceğiz.

Bu Yazıya Tepki Ver
Giriş Yap

RWZONE ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!